#23 Büyük Oyun: Süpürge, Köpek ve Pet-mom

Linç Ağacı’nın gölgesinde pazarlama yapmak.

Herkes vurdu, kırdı, bize de cenazeyi kaldırmak düştü. Gelin niye böyle oldu bir bakalım:

Senaryo 1: Histerik Evren (Büyük oyun ve 7 Linççiler)

Bir gün CMO’ya gizli bir mail gelir.

Başlık: “Türkiye’de Anneler Günü İletişimi Hk.

Maili okumaya başlar. “Bildiğin gibi planı uygulamamız için önemli bir fırsat bu. Bu sene artık o sene. Dünyada yeterince sizden var, daha fazla çocuk sahibi olmanın dünyaya katkısı yok. Zaten çoğunuz aile yerine ayle yazıyorsunuz hala. Ayrıca 50 m² evlerde kalabalığa gerek yok. Erkeklerinizinde de saç yok. Yeni ürünün tüy toplama özelliğini en iyi evcil hayvanla anlatırız.”

CMO bir an durur. Ekrana bakar. Derin bir nefes alır.

“Sevgili ekip, haber geldi. Anneler Günü brief’i hazır. Öyle eskisi gibi bebek, çocuk, gülen baba, tonton kaynana yok artık. Yeni bir dünya kuruyoruz. Verin brief’i, büyük oyun başlıyor.”

Sunum günü gelmiştir. Masraf olmasın diye 5 kişi aynı araçla müşterinin ofisine gidenler, metrobüsle ofise gelmeye çalışırken fizyolojik formu bozulanlar, Moda’dan, Bahçelievler’den gelenler, Gültepe’de oturup Levent’teyim diyenler artık bir masanın etrafındadır. İşte büyük oyunu başlatacak, sinsice kimse anlamadan işi halledecek ekip bir araya gelmiştir.

Sunum yapılır, CMO’nun yüzünde bir gülümseme. Belki ödül bile verirler buna. Öyle ya hepimiz büyük oyun için çalışmıyor muyuz? Reklam çıkar, herkes çıldırır. Büyük oyun bozulmuştur. Toplumsal güvende dünyada sonuncu olan ülkemizde bir kez daha kimseye güvenemeyeceğimiz anlaşılmıştır.

Senaryo 2: Pazarlamanın Gerçek Yüzü (muhtemel olan)

Yine bir Anneler Günü gelmekte, ekip toplanmış, strateji, fikir, iç görü, benceler, senceler, şöyle bir şey gördümler, rakip de şunu yapmışlar aşure kazanına dönmüş toplantıda birbirleriyle çelik çomak oynuyorlar.

“Annelere kettle satmayalım abi, çok sıktı artık ya” uzmanlığı ile donatılan bir brief’e göre gerçek şudur: Pandemiyle birlikte Türkiye robot süpürgeyle tanıştı. Ve Çinli markalar bu pazarı adeta süpürdü. Dreame, Roborock, Xiaomi, Ecovaks pazarı domine ediyorlar. Geleneksel annelerin süpürgeleri evlerinde kapı arkasında duruyor, çeyiz düzenler robot süpürgelerine tiktok editleri yapıyor. Peki kim alacak bizim bu süpürgeyi derken ışık yanıyor, evcil hayvan sahibi yeni nesil pet parent’lara dikey süpürge hâlâ satılabilir. Ajans çalışır, bir içgörü bulur: “Bakın, bir sürü insan IG profiline cat mom yazıyor.

Ve böylece toplantı odasında 20–30 kişi vardır. Kimse “başımıza bir şey gelir mi” diye sormaz; soran olursa “yok abi, n’olacak, bir sürü insanın köpeği var ya” gerçeği ile konu kapanır. Herkes bir katkıda bulunur, kimi oyuncumuzun gözleri mavi olsun der, kimisi köpek ağzında tavşan değil de ayıcık taşısın. Mekan neresi olsun, hangi köpek olsun, cast seçimi alıp gider başını.

İş çekilir, sette eğlenilir, videonun 5-10 versiyonu gider gelir. Ve sonunda onaylanır. Bu aşamada kimse “acaba” demez, akla gelse de çok geçtir. Bazen bir araya gelmenin sinerjisi, bir riske dönüşür, körlük yaratır. Herkesin hemen hemen aynı olduğu yerde bir çıban gerekir, bazen bir lider, bazen henüz “siz”leşmemiş, “biz”leşmemiş yeni yetme biri. Her kim olursa olsun, riski gören, sezen, iyi bir gözlemci “banane” demeyecek biri. Ama çoğunlukla sorumluluk reddi ağır basar, akışa bırakılır.

Peki tüm bunlar bu kadar profesyonele rağmen neden olur?

Grup düşüncesi (groupthink),bir grubun uyum sağlama veya çatışmadan kaçınma arzusuyla, eleştirel düşünme, alternatifleri değerlendirme veya mantıklı analiz yapmadan ortak bir karara varması durumudur.

Kısacası o büyük fiyaskoyla sonuçlanan askeri harekatların, büyük reklam kampanyalarının bir sebebi var. Groupthinking. Özellikle pazarlama ekipleri için problem, groupthinking’in fazla iyimser ve riskli fikir üretimine ve ardından fikrin rasyonelleştirilmesine yol açıp, daha fazla fikrin ortaya çıkmasına ve bu fikirlerin eleştirel analizine olanak tanıyan gerekli olan farklı düşünme adımını engellemesidir.

Bite’tan Hediye Sorumluluk Reddi Groupthinking Kalıpları